PROGRAM IN VITRO PRZYWRÓCONY Z INICJATYWY NOWEJ LEWICY - WSPARCIEM DLA POLSKIEJ DEMOGRAFII - JAKO NARZĘDZIE POLITYKI DEMOGRAFICZNEJ
Polska znajduje się w stanie pogłębiającego się kryzysu demograficznego, charakteryzującego się niską dzietnością (ok. 1,1–1,2), spadkiem liczby urodzeń oraz starzeniem się
społeczeństwa. W 2025 roku liczba urodzeń wyniosła około 238 tysięcy, co stanowi jeden z najniższych poziomów w historii. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierają instrumenty polityki publicznej, które są w stanie bezpośrednio zwiększać liczbę urodzeń.
Dzięki determinacji polityczek i polityków Nowej Lewicy z dniem 1 czerwca 2024 roku przywrócono państwowe finansowanie rządowego programu in vitro (do 31 grudnia 2028 roku). Jest on finansowany w wysokości 500–600 mln zł rocznie. Zwiększa on realnie dostęp kobiet do leczenia niepłodności i wsparcia w drodze do macierzyństwa.
Już w pierwszym pełnym roku jego funkcjonowania osiągnięto wyraźne efekty. Do końca 2025 roku dzięki programowi in vitro urodziło się 9 525 dzieci, co stanowi około 4% wszystkich urodzeń w Polsce. Docelowo zakłada się, że to będzie 8 - 10% wszystkich urodzeń w naszym kraju. Na początku 2026 roku liczba ta przekroczyła 10 tysięcy. Skala programu widoczna jest również w danych operacyjnych — zakwalifikowano ponad 41 tysięcy par, rozpoczęto ponad 43 tysiące procedur i uzyskano ponad 23 tysiące ciąż.
Program skierowany jest do par z potwierdzoną niepłodnością, kobiet do 42–45 roku życia oraz osób leczonych onkologicznie. Jego istotną cechą jest pełne finansowanie procedury, eliminujące barierę ekonomiczną dostępu do leczenia.
Z perspektywy naukowej kluczowe znaczenie ma fakt, że niepłodność dotyczy około 10–15% par i jest uznawana za chorobę przez Światową Organizację Zdrowia. Oznacza to, że in vitro nie zwiększa sztucznie dzietności, lecz przywraca zdolność reprodukcyjną, która bez interwencji medycznej byłaby utracona. W warunkach, gdy problem ten może dotyczyć nawet 1–1,5 mln par w Polsce, znaczenie programu jest szczególnie wysokie.
Dodatkowo program odpowiada na współczesne zmiany społeczne, takie jak odkładanie decyzji o rodzicielstwie. Wzrost wieku posiadania pierwszego dziecka wiąże się ze spadkiem płodności biologicznej, zwłaszcza po 35. roku życia, a in vitro częściowo kompensuje ten efekt.
Finansowanie programu z budżetu państwa przekłada się na tysiące dodatkowych urodzeń, które w przyszłości zasilą rynek pracy i system zabezpieczenia społecznego. W warunkach starzenia się społeczeństwa jest to inwestycja w kapitał ludzki i stabilność finansów państwa.
Program ma również istotny wymiar społeczny, ponieważ zapewnia równy dostęp do leczenia — bez finansowania publicznego procedura in vitro pozostaje dostępna głównie dla osób zamożniejszych. Jednocześnie stanowi on uzupełnienie innych narzędzi polityki rodzinnej: o ile świadczenia finansowe wpływają na decyzje o posiadaniu dzieci, o tyle in vitro umożliwia ich posiadanie w sytuacjach biologicznej niemożności.
Program in vitro jest jednym z najbardziej efektywnych narzędzi współczesnej polityki demograficznej w Polsce. Generuje szybki i mierzalny wzrost liczby urodzeń, odpowiada na realny problem zdrowotny oraz wspiera długoterminową stabilność społeczną i gospodarczą kraju.
K. GŁĄBICKA-AULEYTNER
NOWA LEWICA
[Opr. KG-A,TK,AL]
Radom, dnia 26 marca 2026r.