Dzień Rodzicielstwa Zastępczego – 30 maja - Wyzwania i kierunki zmian w Polsce
Nowa Lewica konsekwentnie stawia na wzmocnienie systemu pieczy zastępczej w Polsce, uznając, że państwo ma obowiązek zapewnić każdemu dziecku bezpieczny dom i
realne wsparcie. Podejmowane działania zmierzają do odejścia od niedofinansowanego i przeciążonego systemu w kierunku nowoczesnej, opartej na rodzinie opieki nad dziećmi.
Dzień Rodzicielstwa Zastępczego, obchodzony 30 maja, to nie tylko symboliczne święto, ale przede wszystkim moment, w którym wybrzmiewa potrzeba odpowiedzialnej i długofalowej polityki społecznej. Ustanowiony przez Sejm RP w 2006 roku dzień ma na celu zwrócenie uwagi na dzieci pozbawione opieki rodziców biologicznych oraz promocję rodzicielstwa zastępczego jako najlepszej formy wsparcia dla najmłodszych w kryzysie.
Rodzicielstwo zastępcze to fundament systemu, który – jeśli ma działać skutecznie – musi być oparty na stabilności, bezpieczeństwie i realnym wsparciu państwa. Tymczasem przez lata obszar ten pozostawał niedoinwestowany, a odpowiedzialność w dużej mierze spadała na barki samych opiekunów.
Jednym z najpoważniejszych problemów pozostaje niedobór rodzin zastępczych, szczególnie zawodowych. W konsekwencji część dzieci trafia do placówek opiekuńczo-wychowawczych, które – mimo zaangażowania kadry – nie są w stanie zastąpić domu rodzinnego. To sytuacja, która wymaga zdecydowanej reakcji państwa.
Skala systemu i realne potrzeby
System pieczy zastępczej w Polsce obejmuje dziś blisko 36–37 tysięcy rodzin zastępczych oraz około tysiąca rodzinnych domów dziecka. To właśnie te rodziny – obchodzące swoje święto 30 maja – każdego dnia zapewniają opiekę i bezpieczeństwo dzieciom pozbawionym wsparcia ze strony rodziny biologicznej.
W rodzinnej pieczy zastępczej wychowuje się około 60 tysięcy dzieci, jednak łącznie w całym systemie przebywa ich ponad 77 tysięcy. Oznacza to, że wciąż około 17 tysięcy dzieci pozostaje w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, czyli poza środowiskiem rodzinnym.
Dane te jasno pokazują skalę wyzwania: mimo zaangażowania tysięcy rodzin zastępczych, system nadal potrzebuje nowych kandydatów. Szczególnie widoczny jest niedobór rodzin zawodowych, przygotowanych do opieki nad dziećmi wymagającymi większego wsparcia. W praktyce oznacza to, że w Polsce wciąż brakuje tysięcy miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej.
Wyzwania pieczy zastępczej
Równie poważnym problemem jest niewystarczające wsparcie dla funkcjonujących już rodzin zastępczych. Braki w dostępie do pomocy psychologicznej, nadmierna biurokracja oraz niewystarczająca koordynacja instytucji sprawiają, że wielu opiekunów działa na granicy swoich możliwości. Jednocześnie dzieci trafiające do systemu wymagają coraz bardziej specjalistycznej opieki.
Istotnym wyzwaniem pozostaje także usamodzielnianie wychowanków opuszczających pieczę zastępczą. Bez odpowiedniego wsparcia młodzi ludzie często stają przed barierami, które utrudniają im start w dorosłe życie.
Wsparcie-bezpieczeństwo-rodzina
W odpowiedzi na te problemy ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zainicjowała proces szeroko zakrojonej reformy systemu pieczy zastępczej. Obejmuje on zarówno zmiany legislacyjne, jak i konkretne działania organizacyjne – w tym poprawę finansowania, rozwój wsparcia dla rodzin zastępczych oraz wdrażanie nowych narzędzi usprawniających funkcjonowanie systemu.
Kierunek tych zmian jest jasny: więcej wsparcia dla rodzin, mniej biurokracji, lepszy dostęp do specjalistów oraz konsekwentne ograniczanie opieki instytucjonalnej na rzecz rozwiązań rodzinnych. To podejście, które przywraca systemowi jego podstawowy sens – dobro dziecka.
Nowa Lewica podkreśla, że skuteczna polityka społeczna wymaga nie tylko deklaracji, ale realnych działań i długofalowej odpowiedzialności. Reforma pieczy zastępczej jest jednym z kluczowych elementów budowy nowoczesnego państwa opiekuńczego.
Dzień Rodzicielstwa Zastępczego to nie tylko okazja do podziękowania rodzinom zastępczym za ich codzienny wysiłek. To także zobowiązanie – by system, który ma chronić najsłabszych, działał sprawnie, godnie i skutecznie. Bo każde dziecko zasługuje na dom, a rolą państwa jest ten dom pomóc stworzyć.
KATARZYNA GŁĄBICKA-AULEYTNER
NOWA LEWICA
[Opr. KG-A,TK,AL]
Radom, dnia 30 maja 2026r.